Archiwum tagu: Ograniczenia

Zachęcamy do przeczytania niezwykle ciekawego opracowania pracowników naukowych Uniwersytetu Wrocławskiego - prof. dr hab. Bogusława Banaszaka i dr Michała Bernaczyka na temat dostępu do informacji publicznej i roli obywateli w procesie stanowienia prawa. Artykuł ukazał się w Zeszytach Naukowych Sądownictwa Administracyjnego (rok VIII nr 4 (43) / 2012, s. 16-39). Porusza wiele wątków istotnych dla obywateli i obywatelek, dlatego bardzo polecamy Państwu zapoznanie się z całością. My wybraliśmy natomiast fragmenty związane z jawnością stanowienia prawa. To temat aktualny i wart ciągłego podnoszenia. 

Prezentujemy artykuł autorstwa Daniela Długosza, który jako redaktor naczelny Gazety doprowadził do udostępnienia bardzo ważnych danych dotyczących kosztów wydawania gazety samorządu trzebnickiego. Jego działania wspierało Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej.

Dziś, to znaczy 8 listopada 2012 roku, byliśmy większą grupą w Sądzie Najwyższym. My – to znaczy dziennikarze, członkini i członkowie Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, pełnomocnik m. st. Warszawy oraz radny, który domagał się informacji od miasta, i który był dziś głównym bohaterem.

Ostatni tydzień obfituje w ataki medialne ze strony osób publicznych na prawo obywateli do informacji o działalności administracji. Na początku tygodnia niemile zdziwiliśmy się wypowiedzią sędzi NSA – Ireny Kamińskiej, która w wywiadzie dla PAP stwierdza, że krytycy wyroków ograniczających dostęp do informacji „nie znają realiów [administracji]”. Sądy muszą podobno chronić administrację przed nieodpowiedzialnymi obywatelami „nadużywającymi prawa do informacji”. Kilka dni później – Premier Donald Tusk w wywiadzie dla Newsweeka stwierdza, że poprawka Rockiego do ustawy o dostępie do informacji publicznej miała zapobiegać publikowaniu wszystkich informacji w Internecie. Obie wypowiedzi tworzą fałszywy obraz rzeczywistości, nie są poparte dowodami  i są wyjątkowo niebezpieczne, zważywszy że właśnie trwają prace nad kolejną nowelizacją ustawy. 5 listopada 2012 w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji odbędzie się kolejne spotkanie w tej sprawie.

Zgodnie z art. 5 ust 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Tym samym ustawodawca zdecydował się na zhierarchizowanie dwóch prawnie chronionych wartości: prywatności osoby fizycznej i wolności pozyskiwania i rozpowszechniania informacji, dając prawu do ochrony prywatności pierwszeństwo przed prawem dostępu do informacji publicznej. Bezpośrednią konsekwencją tego faktu jest to, że informacje dotyczące sfery prywatności jednostki znajdujące się w posiadaniu administracji nie tracą swojego prywatnego charakteru, a w związku z tym nie mogą być udostępnione. Prawo do ochrony prywatności, na gruncie u.d.i.p., nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Może ono zostać wyłączone w dwóch przypadkach. Po pierwsze wówczas, gdy sam zainteresowany (osoba której prywatności dokument dotyczy) zrezygnuje z przysługującego mu prawa do ochrony. Drugi przypadek, kiedy prawo do ochrony prywatności podlega ograniczeniu dotyczy informacji o osobie pełniącej funkcję publiczną, mającej związek z pełnieniem takiej funkcji w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji.

W art. 10 ust. 2 u.d.i.p. ustawodawca zagwarantował możliwość udostępnienia informacji publicznej na wniosek zainteresowanego jej pozyskaniem. Przywołany przepis kształtuje dwa tryby udostępnienia informacji publicznej na wniosek: tryb wniosku ustnego i tryb wniosku pisemnego. Pierwszy z trybów znajdzie zastosowanie w przypadku, gdy przedmiotem wniosku będzie informacja publiczna, która może być udostępniona niezwłocznie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej (z zastrzeżeniem wyłączeń, o których mowa w art. 5) przysługuje każdemu. Polski ustawodawca, na wzór wielu innych ustawodawców, przyjmuje zatem szeroki zakres podmiotowy prawa dostępu do informacji publicznej. W świetle przytoczonej regulacji podmiotem, któremu udostępnia się informację może być bowiem każdy, zarówno osoba fizyczna, prawna jak i każda jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej.

Postępowanie może dać do myślenia jak Sąd Najwyższy podchodzi do zasad jawności. Gratulujemy Fundacji ePaństwo!

Prawo do informacji publicznej wespół z prawem do petycji to broń, która w rękach obywatela potrafi wyważyć drzwi, nawet w organach dla których niejawność działań to norma.

„Podwładny winien przed obliczem przełożonego mieć wygląd lichy i durnowaty, tak by swoim pojmowaniem sprawy nie peszył przełożonego.” ukaz cara Piotra I z 1708 r.