Dostęp do informacji publicznej a zarzut nadużycia prawa

Mieszkaniec wystąpił do prezydenta miasta z czterema wnioskami o udostępnienie informacji dotyczącej kontroli wewnętrznych w urzędzie miasta. Żądanie obejmowało m.in.: wykaz kontrolowanych jednostek i tematów, wystąpienia pokontrolne lub inne dokumenty z przebiegu kontroli.

W odpowiedzi prezydent wysłał pismo, w którym stwierdził, że żądane dane nie są informacją publiczną i nie dotyczą sprawy publicznej; wskazał też, że wniosek ma służyć prywatnym celom wnioskodawcy (sprawa pracownicza jego żony). Organ nie udostępnił informacji i nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie – poprzestał na piśmie informacyjnym, a wnioskodawca wniósł do sądu skargę na bezczynność.

Wyrok WSA

WSA w Krakowie wyrokiem z 7 grudnia 2023 r. (II SAB/Kr 192/23) orzekł, że:
Prezydent dopuścił się bezczynności wobec czterech wniosków mieszkańca o informacje dotyczące kontroli wewnętrznych, ale nie była to bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. WSA zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, wskazując, że informacja o efektach kontroli stanowi informację publiczną i podlega obowiązkowemu udostępnieniu w BIP-ie. Oddalono natomiast wniosek o wymierzenie grzywny.

Skargę kasacyjną złożył zarówno prezydent miasta, jak i mieszkaniec. Prezydent podtrzymał swoje stanowisko, że żądane dane nie są informacją publiczną. Jego zdaniem wniosek był złożony „w sprawie własnej”, a to nadużycie prawa do informacji.

Z kolei zdaniem mieszkańca WSA nie zbadał całości okoliczności i lakonicznie uzasadnił brak „rażącego naruszenia prawa”, gdy tymczasem powinien był także wymierzyć grzywnę.  

Wyrok NSA

NSA wyrokiem z 15 maja 2025 r. (III OSK 1106/24):
oddalił skargę kasacyjną Prezydenta, podkreślając, że nawet jeśli wnioskodawca chce wykorzystać informacje w swojej sprawie, nie traci ona waloru informacji publicznej. Jednocześnie NSA częściowo uwzględnił skargę kasacyjną mieszkańca, wskazując, że WSA zbyt powierzchownie ocenił charakter bezczynności i nie rozważył wszystkich podnoszonych okoliczności. W tym zakresie wyrok został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania. Organ został też obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Analizowanie wyroków wspiera National Endowment for Democracy.