Fundacja finansowana przez spółki Skarbu Państwa musi ujawnić umowy

Stowarzyszenie zwróciło się do Fundacji o udostępnienie: (1) umowy zawartej z firmą X wskazaną we wniosku oraz (2) powiązanych faktur i rachunków. Fundacja odmówiła, twierdząc, że nie jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (UDIP), a ponadto żądane dokumenty objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję do WSA.

Wyrok WSA

WSA w Warszawie (II SA/Wa 2799/21):

• uchylił decyzję Fundacji,
• uznał, że Fundacja jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 UDIP,
• stwierdził, że powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy było gołosłowne.

Sąd wskazał, że Fundacja dysponuje środkami pochodzącymi od spółek Skarbu Państwa, zobowiązanych statutowo do przekazywania jej corocznych wpłat. Majątek ten zachowuje publiczny charakter, a sposób jego wydatkowania podlega społecznej kontroli. Fundacja, korzystając z tych środków, wykonuje zadania o charakterze publicznym, a więc podlega UDIP.

W zakresie tajemnicy przedsiębiorcy WSA podkreślił, że Fundacja nie wykazała, jakie konkretne informacje mają wartość gospodarczą i dlaczego ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić kontrahentowi. Ogólnikowe powołanie się na klauzulę poufności nie wystarcza, by odmówić dostępu do informacji publicznej. Fundacja złożyła skargę kasacyjną.

Wyrok NSA

NSA (III OSK 1271/22) oddalił skargę kasacyjną Fundacji, uznając, że:

• Fundacja, finansowana przez spółki z dominującym udziałem Skarbu Państwa, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej;
• prawo do informacji publicznej „podąża za pieniędzmi publicznymi” – jawność dotyczy każdego, kto wykonuje zadania publiczne lub wydatkuje środki publiczne;
• tajemnica przedsiębiorcy wymaga łącznie dwóch przesłanek: formalnej (działania w celu zachowania poufności) i materialnej (realna wartość gospodarcza danych);
• Fundacja wykazała co najwyżej przesłankę formalną – nie udowodniła, że objęte umową informacje mają obiektywną wartość gospodarczą;
• decyzja odmowna nie spełnia wymogów art. 107 § 3 KPA – brak szczegółowego uzasadnienia, które pozwalałoby ocenić zasadność odmowy.

NSA odrzucił także wniosek Fundacji o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy K 1/21, wskazując, że prowadziłoby to do nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy.