Uzasadnienie orzeczenia to informacja publiczna

Do VIII Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Warszawie wpłynął wniosek o udostępnienie kserokopii zanonimizowanego postanowienia wraz z uzasadnieniem.

W odpowiedzi wnioskodawca otrzymał jedynie zanonimizowaną sentencję postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie, a w odniesieniu do uzasadnienia tego postanowienia została wydana decyzja administracyjna. Sąd Okręgowy uznał, że zawiera ono informacje objęte tajemnicą postępowania przygotowawczego i powołał się na art. 5 ust. 1 UDIP (ochrona tajemnic) oraz art. 156 § 5 k.p.k. (niejawność postępowania).

Wnioskodawca odwołał się od tej decyzji do Prezesa Sądu Apelacyjnego, argumentując, że samo istnienie tajemnicy śledztwa nie uzasadnia całkowitej odmowy – dokument można było udostępnić w formie zanonimizowanej.

Prezes Sądu Apelacyjnego uchylił decyzję odmowną i umorzył postępowanie, stwierdzając, że w ogóle nie należało stosować w tym przypadku przepisów ustawy o dostępie do informacji, ponieważ dostęp do dokumentów sądowych reguluje art. 156 k.p.k.. W uzasadnieniu wskazał, że przepisy k.p.k. tworzą zamknięty system zasad dostępu do akt i dokumentów z postępowań karnych, także już zakończonych, i w tym zakresie wyłączają zastosowanie UDIP (art. 1 ust. 2 tej ustawy).

W konsekwencji organ uznał, że zamiast wydawać decyzję administracyjną, sąd powinien był jedynie poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów k.p.k., nie zaś ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wnioskodawca zaskarżył decyzję Prezesa SA do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyrok WSA

WSA w Warszawie (II SA/Wa 2416/23):

• Uchylił decyzję Prezesa SA i poprzedzającą ją decyzję Prezesa SO (odmowa z powołaniem na tajemnicę śledztwa i art. 156 k.p.k.).

• Wskazał, że orzeczenia z uzasadnieniami są informacją publiczną (art. 6 UDIP po nowelizacji od 2015 r.) i co do zasady podlegają udostępnieniu w trybie UDIP po niezbędnej anonimizacji.

• Art. 156 k.p.k. reguluje dostęp do akt (zbioru dokumentów), nie zaś wyłącza UDIP dla pojedynczego dokumentu o charakterze informacji publicznej.

• Organ II instancji nie mógł umorzyć sprawy – powinien był merytorycznie rozpoznać odwołanie w trybie UDIP.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie złożył skargę kasacyjną od tego wyroku.

Wyrok NSA

NSA oddalił skargę kasacyjną (III OSK 2774/24), potwierdzając prawidłowość wykładni WSA:

• Treść orzeczeń powszechnych z uzasadnieniami to informacja publiczna (art. 6 UDIP).
• K.p.k. (art. 156) to tryb udostępniania akt, nie „wyłącznik” UDIP, gdy żądany jest konkretny dokument; ewentualne ograniczenia realizuje się anonimizacją lub decyzją z art. 16 UDIP (w części).