(Prawie) końska dawka jawności, czyli sekret sukcesu samorządu weterynarzy

Jak wskazywaliśmy wcześniej, dostęp do informacji, oprócz organów administracji publicznej, muszą też zapewnić organy samorządów zawodowych. W tym artykule analizujemy, jak prawo do informacji realizuje samorząd weterynarzy.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych lekarze weterynarii stanowią samorząd zawodowy.

Jednostkami organizacyjnymi tego samorządu zawodowego, posiadającymi osobowość prawną, zgodnie z art. 8 ust. 3 wskazanej ustawy, są Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna i okręgowe izby lekarsko-weterynaryjne.

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi!

Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym.

Działalnością samorządu kierują:

• Krajowy Zjazd Lekarzy Weterynarii, który jest najwyższą władzą samorządu i zbiera się raz na kilka lat,
• Krajowa Rada Lekarsko-Weterynaryjna w okresie między Krajowymi Zjazdami Lekarzy Weterynarii.

Wśród zadań należących do samorządu lekarzy weterynarii należy wymienić m.in. sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu lekarza weterynarii, reprezentowanie i ochronę zawodu, integrowanie środowiska lekarsko-weterynaryjnego jak również zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowia zwierząt oraz polityki państwa w tym zakresie.

Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna nie posiada strony BIP, ma natomiast rozbudowaną stronę internetową (https://vetpol.org.pl), zawierającą m.in. informacje o przepisach samorządu, strukturze i historii Izby, listę okręgowych izb lekarsko-weterynaryjnych, informacje o naborze na szkolenia dla lekarzy czy oferty pracy. Ze strony internetowej lekarze weterynarii mogą również pobrać magazyn „Życie Weterynaryjne” oraz zapoznać się z treścią przyjętych uchwał.

Spośród okręgowych izb lekarsko-weterynaryjnych, typową stroną BIP dysponuje wyłącznie Podkarpacka Izba Lekarsko-Weterynaryjna w Przemyślu. Strona zawiera m.in. informacje o strukturze, aktualnościach, składkach członkowskich, konferencjach i szkoleniach, a nawet Słownik biograficzny lekarzy weterynarii 1871-2025.

Pozostałe okręgowe izby posiadają strony z różnym zakresem informacji. Izba Kaszubsko-Pomorska zamieszcza dane o strukturze, wykaz lecznic, przepisy związane z wykonywaniem zawodu oraz galerię ze zdjęciami z wydarzeń organizowanych przez izbę. Izba Lubelska z kolei, oprócz tych informacji, publikuje dane historyczne, ogłoszenia, informacje o ubezpieczeniach oraz zaginionych zwierzętach. Warszawska Izba Lekarsko-Weterynaryjna zamieszcza również, ukształtowane w różnych latach, opinie i stanowiska samorządu, np. w zakresie telemedycyny (z 2020 r.) czy wymogów formalnych dotyczących recept (z 2008 r.). Ogólne wrażenie jest takie, że samorząd zamieszcza dość dużo przydatnych informacji.

Być może właśnie z tego względu orzecznictwo dotyczące informacji podlegającej udostępnieniu przez samorząd lekarzy weterynarii nie jest zbyt bogate, zwłaszcza w ostatnich latach. W sprawie z 2019 r., wnioskodawczyni chciała uzyskać skany lub kopie orzeczeń merytorycznych wydanych przez Krajowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny w poprzednim roku kalendarzowym. Początkowo organ zobowiązany stwierdził, że nie ma możliwości udostępnienia tych danych. Argumentował, że przepisy zezwalają na udostępnienie orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Wniosek o udostępnienie informacji dotyczył zaś „orzeczeń sądu korporacyjnego działającego w ramach samorządu lekarzy weterynarii”. Następnie organ uznał, że wnioskowane orzeczenia posiadają walor informacji publicznej, jednak stanowią informację przetworzoną. Organ wezwał zatem wnioskodawczynię do wykazania, że żądane dane są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawczyni jednak złożyła skargę na bezczynność i w toku sporu otrzymała wnioskowane dane (II SAB/Wa 161/19).

Więcej orzeczeń pojawiło się w latach 2015-2016 i skupiały się one na orzeczeniach sądów lekarsko-weterynaryjnych. Spory dotyczyły informacji publicznej w zakresie terminów i miejsc posiedzeń Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego w 2015 r. (II SAB/Go 86/15), jak również udostępnienia skanów orzeczeń Okręgowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego za lata 2011-2014 (II SAB/Wa 1000/15). Sądy przyznały rację wnioskodawcom i orzekły, że w sprawach tych organ zobowiązany pozostawał w bezczynności, a powinien był udostępnić informację.

Zestawiając ze sobą dość obszerne informacje na stronach Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej oraz okręgowych izb lekarsko-weterynaryjnych z relatywnie niewielką liczbą dostępnych orzeczeń w zakresie dostępu do informacji, można wysunąć tezę, że to właśnie przyczyna i skutek sukcesu. Im więcej dany podmiot zobowiązany zamieszcza danych o działalności, tym mniej wniosków o informację i związanych z nimi ewentualnych sporów. Do zalecanej dawki jawności brakuje tylko więcej, odpowiednio oznaczonych, stron BIP. Odpowiednia (końska) dawka jawności nie tylko „leczy”, ale ma też szansę zapobiec wątpliwościom związanym z funkcjonowaniem samorządu.