Radny nie odpowiada na wniosek o informację publiczną. Czy to zgodne z prawem?

Złożyliśmy wniosek o udostępnienie informacji publicznej do radnego, a ten… nie odpowiada. Czy takie działanie jest prawidłowe? I czy przysługują nam jakieś środki zaskarżenia?

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi!

Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w swoim rozliczeniu podatkowym.

Radny bądź poseł to często pierwsze adresy, do których świadomy obywatel będzie kierował wnioski bądź zapytania. Czy jednak takie osoby mają obowiązek udzielić odpowiedzi? Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są m.in. organy władzy publicznej. Organ to wewnętrzna jednostka organizacyjna podmiotu prawa, uprawniona do wyrażania jego woli nie na podstawie pełnomocnictwa, lecz z mocy samego prawa (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 4).

Co istotne, organ to nie to samo co piastun organu – czyli osoba fizyczna, która fizycznie i realnie wykonuje kompetencje organu. Czasem może to mieć znaczenie – na przykład, jeśli Jan Kowalski jest wójtem gminy, to niekoniecznie znaczy, że to konkretnie on musi udzielić odpowiedzi na nasz wniosek. Jeśli zrobi to pracownik urzędu gminy z jego upoważnienia, to odpowiedzi dalej udziela „organ”, nawet jeśli nie zrobił tego piastun funkcji wójta gminy.

Zgodnie zaś z art. 11a ustawy o samorządzie gminnym organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). Ustawa nie wymienia tu radnych gminy – stanowią oni bowiem skład organu kolegialnego, jakim jest rada. Pojedynczy radny nie jest więc, zgodnie z ustawą, podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Oczywiście radny ma utrzymywać stałą więź z mieszkańcami (art. 23 ust. 1 u.s.g.), w związku z czym zupełne zignorowanie pisma zaniepokojonego obywatela jest przynajmniej w złym tonie – ale jego milczenie nie może być przedmiotem skutecznej skargi na bezczynność (tak np. WSA w Łodzi w postanowieniu z 22.10.2024 r., II SAB/Łd 112/24).

Do kogo więc powinno się kierować wniosek? Do rady gminy, która jako jeden z organów gminnych jest obowiązana udzielać odpowiedzi na wnioski (wyr. WSA w Łodzi z 20.01.2015 r., II SAB/Łd 189/14).

Warto mieć na względzie, że komisje rady gminy nie są „organami” w takim sensie, w jakim jest nim rada – nie są to organy gminy, a raczej wewnętrzne organy rady, w związku z czym także nie będą podmiotami obowiązanymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jeśli więc chcemy się dowiedzieć czegoś o działaniu komisji, musimy skierować wniosek do rady. Podobnie „wewnętrzny” charakter ma przewodniczący rady gminy – on także nie jest organem rady gminy.

Powyższe rozumowanie odnosi się również do samorządu powiatu i województwa oraz posłów i Sejmu RP – z pewnym wyjątkiem. Otóż zgodnie z art. 61 ust. 4 Konstytucji tryb udzielania informacji o sprawach publicznych określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu – ich regulaminy. Żeby więc ustalić, jak Sejm realizuje swoje obowiązki informacyjne, trzeba zajrzeć do art. 202a i nast. Regulaminu, zgodnie z którymi to Kancelaria Sejmu jest odpowiedzialna za udostępnianie informacji publicznej. Jeśli więc chcemy dowiedzieć się czegoś o działaniach posłów w zakresie ich obowiązków zasiadania w Sejmie, to trzeba skierować wniosek właśnie do Kancelarii.

Jeśli macie wątpliwości, czy zawnioskowaliście pod właściwy adres, bądź jakiekolwiek pytania związane z dostępem do informacji publicznej – zapraszamy do skorzystania z naszej bezpłatnej poradni prawnej.